Can Yücel’in Biyografisi

can yücel
Can Yücel (1926 – 12 Ağustos 1999), dünyaca tanınan modern Türk şairdir. Kullandığı kaba ama samimi dil ile Türk şiirinde farklı bir tarz yaratmıştır.

HAYATI

Can Yücel, 1926′da İstanbul’da doğdu.Hasan Ali Yücel’in oğludur.

Ankara ve Cambridge üniversitelerinde Latince ve Yunanca okudu. Çeşitli elçiliklerde çevirmenlik, Londra’da BBC’nin Türkçe bölümünde spikerlik yaptı.

Askerliğini Kore’de yaptı. 1958’de Türkiye’ye döndükten sonra bir süre Bodrum’da turist rehberi olarak çalıştı. Ardından bağımsız çevirmen ve şair olarak yaşamını İstanbul’da sürdürdü. 1956 yılında Güler Yücel ile evlendi. Bu evlilikten iki kızı (Güzel ve Su) ve bir oğlu (Hasan) oldu.

Son yıllarında Datça’ya yerleşti ve her hafta Leman, her ay Öküz dergilerinde yazıları ve şiirleri yayımlandı. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel`e hakaretten yargılanan Yücel, 18 Nisan seçimlerinde ÖDP`nin İzmir 1. sıra milletvekili adayı oldu. 12 Ağustos 1999 gecesi ölen şair, çok sevdiği günebakan çiçekleriyle uğurlanarak Datça’ya gömüldü.

YAZARLIĞI

Can Yücel, 1945-1965 yılları arasında Yenilikler, Beraber, Seçilmiş Hikayeler, Dost, Sosyal Adalet, Şiir Sanatı, Dönem, Ant, İmece ve Papirüs adlı dergilerde yazdı. Daha sonraları Yeni Dergi, Birikim, Sanat Emeği, Yazko Edebiyat ve Yeni Düşün dergilerinde yayımladığı şiir, yazı ve çeviri şiirleri ile tanınan Yücel, 1965`ten sonra siyasal konularda da ürün verdi. 12 Mart 1971 döneminde Che Guevara ve Mao’dan çeviriler yaptığı gerekçesiyle 15 yıl hapse mahkum oldu. 1974’de çıkarılan genel afla dışarı çıktı. Dışarı çıkışının ardından hapiste yazdığı Bir Siyasinin Şiirleri adlı kitabını yayımladı. 12 Eylül 1980 sonrasında müstehcen olduğu iddiasıyla “Rengahenk” adlı kitabı toplatıldı.

1962′de İngiltere’deyken, 1709 yılından kalma, Latin harfleriyle taş baskısı olarak basılmış bir Türkçe dilbilgisi kitabı bulması geniş yankı uyandırdı.

Şiirlerinde argo ve müstehcen sözlere çok sık yer veren, bu nedenle zaman zaman dikkatleri üzerine çekip koğuşturmaya uğrayan Yücel, ilk şiirlerini 1950 yılında `Yazma` adlı kitapta toplamıştır.

Can Yücel, taşlama ve toplumsal duyarlılığın ağır bastığı şiirlerinde, yalın dili ve buluşları ile dikkati çekti. Can Yücel’in ilham kaynakları ve şiirlerinin konuları; doğa, insanlar, olaylar, kavramlar, heyecanlar, duyumlar ve duygulardır. Şiirlerinin çoğunda sevdiği insanlar vardır. ‘Maaile’ şairin kitaplarından birine koyduğu bir ad. Can Yücel için ailesi çok önemlidir: eşi, çocukları torunları, babası.. Bu insanlarla olan sevgi dolu yaşamı şiirlerine yansımıştır. ‘Küçük Kızım Su’ya’, ‘Güzel’e', ‘Yeni Hasan’a Yolluk’, ‘Hayatta Ben En çok Babamı Sevdim’ bu sevgi şiirlerinden bazılarıdır.

Can Yücel ayrıca Lorca, Shakespeare, Brecht gibi ünlü yazarların oyunlarından çeviriler yaptı. Shakespeare çevirileri (Hamlet, Fırtına, Bir Yaz Gecesi Rüyası) aslına tam olarak bağlı kalmasa da son derece başarılıdır. Shakespeare’in ünlü ‘to be or not to be’ sözünü ‘bir ihtimal daha var, o da ölmek mi dersin’ şeklinde Türkçeleştirmiştir. 1959′da ilk baskısı yayımlanan ‘Her Boydan’ adlı kitabında dünya şairlerinin şiirlerini serbest ama çok başarılı bir biçimde Türkçeye çevirmiştir.

5 Yorum

  • duyguseli 14 Eylül 2009, 18:14

    çok büyük bi yazarsın izindeiz üstadd….

  • barış 19 Mart 2010, 02:55

    senin gibi sözünü esirgemeyen insan zamanımızda kalmadı. seninde dediğin gibi bir şeye körü körüne bağlanmak işte insanımız bağlanmış gidiyo biyerlere ama nereye gittiklerini anladıkları zaman çoktan gelmiş olacaklar gidecekleri yere…. umarım götürüldügümüz yere girmeden geleriz kendimize… saygılarımla.

  • izinde değiliz 22 Ekim 2010, 19:30

    Sayğım sayğısızlık olarak alğılanmaz umarım.

    Ey sevdiğim insan, belki geç doğdum, oda benim suçum değil. bilseydim zamını gelince göz göze, omuz omuza çarpışmak var, sizlerin yanında bir silahta ben alırdım, o silahta arkası silgili olurdu silgisine hiç dokunmadığım yanlışsız olurdu yazdığım. biliyorum geç kaldım hayatta. Benim hiç ama larım keşkelerim olmadı biliyor musun? evet birkere oldu o kadına sahip çıkamadım. Neyse gözlerin açık gitmedin biliyorum. bende gözümü açıyorum, ne kadar gözlerimde çapaklar tutsada, birileri gözlerime mil çekene kadar ya da toprağa koyana kadar benimde gözlerim açık olacak ve toprağa gözlerim açık gireceğim. Ben karanlıktan korkarım biliyorum sende korkardın, karanlıktan kormayanlar buğün uyuyanlardır. Sen uyumadın bende senin bekçinim bende uyumayacağım. Ama birşey öğrendim sizlerden Karanlıklar üstüme çöksede, yıldırımlara maruz kalsamda, depremler olsada, beynimde kıtalar yok olsada, batsada atlantis ben her yerde gözüm açık olacağım. Sizlerin bıraktığı gibi dim dik sizlerin bıraktığı gibi şefkatli.

    Sayğısızlık olarak almayın sizin izinize basıp orayı kirletmem. sizin omuzlarınızdaki yükü almaya geldim. yüke ortak olurum yanınızda dururum dimdik ve sapasağlam açta olsam. Sanmayın beni Korkak ödlek evet korkarım ama bu korku sevğimdendir, yoksa hani hacime vursan bu yürekten neler fışkıracak. Bir dünya alamaz içine küçücüktür bu dünya benim sevğime. Allah kimseyi koymasın benim nefretime çok büyüktür bilesin. Sen kimmisin söyleyim sana. Dünyalar tatlısı bir baba dünyalar tatlısı bir eş ve tombul tombulcuk bir dedesin. Yeri geldiğinde çelikten bir örs yeri geldiğinde yumurtayı tuzsuz yiyen birisin. Bilesin ben senin savaştığın tarihlerde doğmuşum ruhum sığmamış kabıma ben bu dünyaya koyulmuşum. Sıkmayın canınızı sıkmayın en azından gözünüz kapalı gitmediniz. yorgunsunuz ama bir o kadarda gururlu, ben bilirim insanların pusu tuttuğunu, ben bilirim koyunun kurtla pazarlıkta hesap tuttuğunu. Aslında kurtla koyun aynıdır, neden mi aynıdır? bak nasıl ispatlıcam sana iki kelimelik bir işlemdir bu, bak oku okusana bunu – alan memnun satan memnun-, buna kurtla koyunun pazarlığı denmezde ne denir? ben başka yorum yapamıyorum. buyursun bilenler yapsın. Çözülürmüş uzayın sırrı, çözülürmüş ölümsüzlük banane, ben hem tek bir dünyada yaşamayı seviyorum hemde huzurlu bir ölüm, hemde gözüm açık bir ölüm. Ondandır ki bana kızmayacaksın ayrı zamanlarda doğmuşta olsak izinden yürüyecek kadar çamur değilim, bilirim omuzundaki yükü hele biraz öte get bu kütükten tutmaya geldim.

    bu benim şuan içimden gelen bütün saflığımla yazdığım birşeydir. yanlış anlaşılırsam affola bütün herkese saygı ve selamlar. selam olsun sevenlere.
    bu yazımda bütün CAN’LARA

  • izinde değiliz 22 Ekim 2010, 19:33

    CAN feda OLDU bütün can’lara. Can feda OLSUN bütün CAN’LARA

  • Yüksel BEKGÖZ 27 Aralık 2011, 17:55

    Adam gibi adama yokluğunda başka varlığında başka adamdı biraz önce yazdım gec tanıdım ama çok sevdim, dilerdimki “Datça” da sakin bir tepede baba ile sohbet etmek isterdim sevdalarını aşklarını kızgınlarını dinlemek isterdim ve bilrimki “CAN” baba sen olmasanda var gibisin Ruhun şad olsun….

Yorumunuzu Katın.